Περίοδος Πεντηκοσταρίου

                                Περίοδος   Πεντηκοσταρίου

Η περίοδος του Πεντηκοσταρίου είναι χαρμόσυνη και αρχίζει την Κυριακή του Πάσχα και τελειώνει με τη γιορτή της Πεντηκοστής, που η Ορθόδοξη Εκκλησία μνημονεύει και τιμά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους. Αργότερα στο Πεντηκοστάριο συμπεριλήφθηκε και η Κυριακή των Αγίων Πάντων. Κατά συνέπεια, στην ειδική αυτή περίοδο του λειτουργικού χρόνου, αντιστοιχεί και το ανάλογο λειτουργικό βιβλίο, που ονομάζεται Πεντηκοστάριο. Επίσης, ανάλογα με την ευαγγελική περικοπή, παίρνει και το όνομά της κάθε μία απο τις Κυριακές του Πεντηκοσταρίου. Έτσι, η πρώτη μετά την Κυριακή του Πάσχα λέγεται Κυριακή του Θωμά. Η δεύτερη των Μυροφόρων. Η Τρίτη του Παραλύτου, η τέταρτη της Σαμαρείτιδας και η Πέμπτη του Τυφλού. Κατόπιν ερχόμαστε στην Πέμπτη της Αναλήψεως και έπειτα έχουμε την Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, που την ακολουθεί η Κυριακή της Πεντηκοστής. Στη συνέχεια συναντάμε το προ της Πεντηκοστής Σάββατο των κεκοιμημένων και την επομένη ημέρα απο την Πεντηκοστή έχουμε τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος. Κυριότερες γιορτές κατά την περίοδο αυτή των 50 ημερών είναι η Μεσοπεντηκοστή και της Ζωοδόχου Πηγής. Μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, ακολουθεί η Κυριακή των Αγίων Πάντων, που είναι οι καρποί της επιφοίτησης του Αγίου Πνεύματος. Το υμνολογικό υλικό του Πεντηκοσταρίου, είναι έργο μεγάλων ποιητών της Ορθοδοξίας, όπως ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, ο Ιωσήφ ο Στουδίτης, ο Νικηφόρος Κάλλιστος ο Ξανθόπουλος και άλλοι. Η πιο καλή έκδοση του Πεντηκοσταρίου, είναι αυτή που έκανε ο Βαρθολομαίος Κουτλουμουσιανός το 1836 και αυτό χρησιμοποιεί σαν βάση και η Εκκλησία στις μέρες μας για τα Πεντηκοστάρια.

Ένα  δώρο, που μας δόθηκε και χαροποίησε  ολόκληρη την ανθρωπότητα είναι η κάθοδος εκ των Ουρανών του Αγίου Πνεύματος, η έλευση της χάριτος του Παρακλήτου, του τρίτου δηλαδή προσώπου της Αγίας Τριάδος, κατά την Πεντηκοστή (Πράξ. 2, 1-41).

Πράγματι, 10 ημέρες μετά την Ανάληψη του Κυρίου, 50 από την Ανάστασή Του,  γεννήθηκε η Εκκλησία σε ένα ανώγι της Ιερουσαλήμ, καθώς το Άγιο Πνεύμα έθεσε το θεμέλιο της ζωής της, κατεβαίνοντας με τη μορφή πύρινων γλωσσών και εγκαθιστάμενο χαρισματικά στους αποστόλους, σε πολλούς άλλους μαθητές και μαθήτριες του Χριστού, αλλά και στην Υπεραγία Θεοτόκο Μαρία, τη μητέρα του Κυρίου (συνολικά σε 120 περίπου πρόσωπα), ενώ ήσαν προσευχόμενοι και συγκεντρωμένοι όλοι εκεί. Το γεγονός περίτρανα αποδείχθηκε με τη μοναδική, αμέσως μετά, διδασκαλία του αποστόλου Πέτρου -δια της οποίας προστέθηκαν 3.000 άτομα στην Πρώτη εκείνη Εκκλησία- αλλά και αργότερα των υπολοίπων αποστόλων, και τα εκπληκτικά θαύματα που επιτέλεσαν. Μάλιστα η μεταστροφή του αποστόλου Παύλου και τα μεγάλα θαύματα που και εκείνος έκανε (βλ. Πράξεις των Αποστόλων) βεβαιώνουν την ύπαρξη και δράση του Αγίου Πνεύματος εν τω κόσμω.

Ο Χριστός το είχε προαναγγείλει κατά το Μυστικό Δείπνο, που τελέστηκε λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τους είπε: «Αν με αγαπάτε, τηρήστε τις εντολές μου. Κι εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα να σας δώσει άλλον Παράκλητο (άλλον δηλαδή συνήγορο, συμπαραστάτη και υπερασπιστή εκτός από τον Χριστό, Α΄ Ιω. 2,1), το Πνεύμα της αληθείας, ώστε να είναι ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ ΣΑΣ…. (άρα δεν αποστάτησε ποτέ η Εκκλησία, σύμφωνα με τα λεγόμενα διαφόρων προτεσταντικών κύκλων). Το Πνεύμα αυτό δεν μπορεί να το δεχτεί ο κόσμος, γιατί ούτε το διακρίνει ούτε το γνωρίζει. Εσείς το γνωρίζετε, γιατί μένει κοντά σας και ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΕΣΑ ΣΑΣ (αλλάζει πνευματικά τους πιστούς). Δεν θα σας αφήσω ορφανούς. ΘΑ ΞΑΝΑΡΘΩ ΚΟΝΤΑ ΣΑΣ. Σε λίγο ο κόσμος δεν θα με βλέπει πια, ΕΣΕΙΣ ΟΜΩΣ ΘΑ ΜΕ ΒΛΕΠΕΤΕ (εν Αγίω Πνεύματι), γιατί εγώ εξακολουθώ να ζω. Το ίδιο ΚΑΙ ΕΣΕΙΣ ΘΑ ΖΕΙΤΕ (ενωμένοι κατά χάριν με το Χριστό)…. Αυτά σας τα δίδαξα όλον αυτό τον καιρό που βρίσκομαι κοντά σας. Αλλά το Πνεύμα το Άγιο, ο Παράκλητος, που θα στείλει ο Πατέρας στο όνομά μου, ΕΚΕΙΝΟΣ (είναι επομένως πρόσωπο και όχι δύναμη Θεού) ΘΑ ΣΑΣ ΔΙΔΑΞΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ (άρα η Εκκλησία κατέχει την αλήθεια) και θα φέρει στη μνήμη σας όλα όσα σας έχω πει εγώ» (Ιω. 14,15-25). Η προφητεία αυτή του Χριστού πραγματοποιήθηκε επακριβώς. Μετά την Ανάληψή Του ξανάρθε ο Χριστός εν Αγίω Πνεύματι και ζει έκτοτε μέσα στους πιστούς, μέσα στην Εκκλησία (Ιω. 17,24-26) ως το τέλος της ιστορίας. Αυτό ήθελε να πει ο Ιησούς όταν μίλησε στους μαθητές Του κατά το Μυστικό Δείπνο ως εξής: «Σε λίγο δεν θα με βλέπετε πια, αλλά και ΠΑΛΙ ΣΕ ΛΙΓΟ ΘΑ ΜΕ ΔΕΙΤΕ» (Ιω. 16,16). Ζει επομένως ο Χριστός ανάμεσά μας με έναν άλλο τρόπο, εν Αγίω Πνεύματι.

Είναι λοιπόν η Πεντηκοστή η εκπλήρωση του σκοπού της Δημιουργίας, αλλά και ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Διότι εν Αγίω Πνεύματι πάσα ψυχή ζωούται (Ακολουθία Μικρού Παρακλητικού Κανόνα προς την Υπεραγία Θεοτόκο, Α΄ Αντίφωνο Αναβαθμών), αλλά και διότι το Άγιο Πνεύμα είναι ΕΚΕΙΝΟΣ (ως πρόσωπο της Αγίας Τριάδος) που ερευνά τα βάθη του Θεού (Α΄ Κορ. 2,10-11), λυπείται (Εφ. 4,30), οδηγεί στην αλήθεια (Ιω. 16,13) και τοποθετεί τους επισκόπους (Πρ. 20,28). Ακόμη, τελεί τα Μυστήρια, διδάσκει την προσευχή (Βασιλεύ ουράνιε Παράκλητε…) και αποτελεί την ψυχή της Εκκλησίας. Στην αρχή της Δημιουργίας «Πνεύμα Θεού επεφέρετο επάνω του ύδατος» (Γέν. 1,2) και επώασε και ζωοποίησε τα πάντα. Χωρίς το Άγιο Πνεύμα μάλιστα, ο άνθρωπος μπορεί να είναι σπουδαίος καλλιτέχνης, αθλητής, επιστήμονας, φιλόσοφος κ.λπ., αλλά δεν έχει μέσα του τη Χάρη του Θεού, αφού ο Παράκλητος είναι που μεταγγίζει την αληθινή και αιώνιο ζωή σ’ όλη την Εκκλησία, ως τέλειος Θεός που είναι, και όχι κτίσμα, όπως πίστευαν οι Πνευματομάχοι αλλά και σήμερα αντιτριαδικές, ακραίες προτεσταντικές ομάδες, που το θεωρούν απλά ως ενέργεια και πνοή του Θεού. Ο απ. Παύλος γράφει ότι «Ο ΚΥΡΙΟΣ είναι το Πνεύμα» (Β΄ Κορ. 3,17) και αλλού: «Ο ΚΥΡΙΟΣ (το Άγιο Πνεύμα) να κατευθύνει τις καρδιές σας στην αγάπη του Θεού και στην υπομονή του Χριστού» (Β΄ Θεσσαλ. 3,5).

http://orthodoxanswers.gr

Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων

Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων

Όλες τις Τετάρτες και Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, καθώς και όσες μέρες συμπέσει εορτή τιμωμένου αγίου, αλλά και την Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνος, τελείται η θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων.

Να αναφέρουμε εδώ, ότι, η Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία μας έχει εν χρήσει τρεις θείες Λειτουργίες, κατά τις οποίες τελείται η αναίμακτος Θυσία:

1. Τη Λειτουργία του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

2. Τη Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.

3. Τη Λειτουργία του αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου.

Υπάρχουν βέβαια και άλλες αρχαίες λειτουργίες ή αναφορές, όπως του αποστόλου Μάρκου, του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, οι οποίες όμως με τον χρόνο περιέπεσαν σε αχρηστία.

Όλες όμως αυτές οι Λειτουργίες έχουν πανηγυρικό και χαρμόσυνο χαρακτήρα.

Οι πρώτοι όμως χριστιανοί δεν μεταλάμβαναν των θείων Μυστηρίων μόνο κατά τα

Σάββατα και τις Κυριακές, αλλά συχνότερα.

Πώς όμως θα ήταν δυνατόν κοινωνούν συχνά οι πιστοί κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, αφού πλήρης θεία Λειτουργία δεν επιτρέπεται να τελείται κατ᾽ αυτήν, παρά μόνο κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές;

Η Εκκλησία μας, ως φιλόστοργος μητέρα, μερίμνησε, βρήκε τρόπο: Καθόρισε από αρχαιότατους χρόνους να τελείται κατά τις καθημερινές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μία άλλη Λειτουργία, η ως άνω Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων.

Κατά τη Λειτουργία αυτή δεν τελείται Θυσία, δεν γίνεται δηλαδή μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού.Τα Τίμια Δώρα, ο Άρτος και ο Οίνος έχουν ήδη προαγιασθεί (γι' αυτό και λέγεται Λειτουργία των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων) κατά την προηγηθείσα θεία Λειτουργία του Σαββάτου ή της Κυριακής. Είναι δηλαδή πλέον Σώμα και Αίμα Χριστού, και απλώς προσφέρονται προς μετάληψη στους πιστούς.

Πώς προετοιμάζεται ἡ Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων:

Ο ιερέας από το προηγούμενο Σάββατο ή την προηγουμένη Κυριακή, αφού εξαγάγει τον «Αμνόν», δηλαδή το τετράγωνο εκείνο τεμάχιο του προσφόρου το σφραγισμένο με την επιγραφή, ΙΣ-ΧΣ ΝΙ-ΚΑ, από το οποίο θα κοινωνήσει και ο ίδιος και οι πιστοί κατά την ημέρα εκείνη και το τοποθετήσει επάνω στο ιερό Δισκάριο, θα εξαγάγει στη συνέχεια άλλους τόσους αμνούς, τον καθένα από ξεχωριστό πρόσφορο, όσες Προηγιασμένες Λειτουργίες θα τελέσει την ερχομένη εβδομάδα, τους οποίους θα θέσει επίσης πάνω στο άγιο Δισκάριο, και θα τελέσει ως σύνηθες τη θεία Λειτουργία. Μετ' ολίγο, κατά τη στιγμή του «Σε υμνούμεν...», οι αμνοί αυτοί θα μεταβληθούν όλοι δια της ευλογίας του λειτουργού ιερέως σε αυτό τούτο το Σώμα του Κυρίου, όπως και ο οίνος, που είναι στο άγιο Ποτήριο, θα μεταβληθεί και αυτός σε αυτό τούτο το Αίμα του Κυρίου. Να σημειώσουμε, ότι την καθαγιαστική για τον άγιο άρτο ευχή τη λέγομε ενικώς, δηλ. «και ποίησον τον μεν άρτον τούτον», όσοι κι άν είναι οι προσκομισθέντες αμνοί, διότι ένας είναι ο Χριστός. Από αυτούς, ο ένας θα χρησιμοποιηθεί για τη θεία Μετάληψη της ημέρας εκείνης, οι δε άλλοι θα εμβαπτισθούν στο ιερό Ποτήριο, όπου το άγιο Αίμα του Κυρίου, και θα φυλαχθούν σε ειδικό κιβωτίδιο-αρτοφόριο, το οποίο θα βρίσκεται πάνω στην αγία Τράπεζα και καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδος μέχρι τη θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων, όπου θα υπάρχει αναμμένο καντήλι ή η ακοίμητη κανδήλα του ιερού Βήματος αναμμένη. Έτσι, κατά τη Λειτουργία των Προηγιασμένων, ο ιερέας θα μεταλάβει ο ίδιος και θα προσφέρει στους πιστούς προς μετάληψη τα Προηγιασμένα αυτά Δώρα.

Η Λειτουργία των Προηγιασμένων είναι συνυφασμένη με Εσπερινό. Οι παλαιοί Χριστιανοί κατά τις ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής τηρούσαν αυστηρή νηστεία μέχρι των εσπερινών ωρών. Μπορούσαν λοιπόν να εκκλησιαστούν και να κοινωνήσουν κατά τις εσπερινές ώρες.

Η Λειτουργία των Προηγιασμένων τελείται και κατά την εσπέρα. Συνηθέστερα όμως τελείται κατά τις πρωινές ώρες, προς διευκόλυνση των πιστών.

Εδώ να θυμίσουμε την περσινή μας απόφαση, πού λήφθηκε στο ιερατικό μας Σεμινάριο, και για τους ποικίλους λόγους που εκεί αναφέραμε, ότι στα όρια της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου Λειτουργία των Προηγιασμένων θα τελείται τουλάχιστο κάθε Τετάρτη και αυτή μόνον πρωί. Για να τελεσθεί απόγευμα, χρειάζεται η ευλογία του Πανιερωτάτου μας Μητροπολίτου.

Επίσης οι οφφικιάλιοι ιερείς κατά την τέλεση της Προηγιασμένης Λειτουργίας δεν φέρουν Σταυρό, ούτε επιγονάτιο.

Την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων τελείται μόνον τις τρεις πρώτες μέρες ήτοι: Το πρωί της Μεγάλης Δευτέρας, το πρωί της Μεγάλης Τρίτης καιτο πρωί της Μεγάλης Τετάρτης.

Επίσης, τελείται και κατά τις ημέρες εορτών ευρισκομένων εντός της περιόδου της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Δεν τελείται κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Εάν έχουν δοθεί ονόματα για μνημόνευση, ο λειτουργός ιερέας δεν θα τα μνημονεύσει στην Πρόθεση κατά τις ημέρες των Προηγιασμένων (αφού εξάλλου δεν γίνεται κατ᾽ αυτές Προσκομιδή), αλλά θα τα αφήσει για τη Λειτουργία του ερχομένου Σαββάτου ή της Κυριακής.

Επίσης, κάτι πολύ σημαντικό: κατά τη Λειτουργία των Προηγιασμένων δέν τελούνται μνημόσυνα.

Εάν υπάρχει τιμώμενος άγιος σε Προηγιασμένη, μετὰ το «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου …» θα ειπωθεί αποστολικό ανάγνωσμα και Ευαγγέλιο. Στην «Εκτενή» μπορούμε να μνημονεύσουμε τους εορτάζοντας.

βυζαντινή ζωγραφική

Με τον όρο βυζαντινή ζωγραφική εννοούμε την Xριστιανική κυρίως τέχνη που επικράτησε μέσα στα γεωγραφικά όρια του βυζαντινού κράτους αλλά και έξω από αυτά, κατά τη διάρκεια των ένδεκα περίπου αιώνων ζωής του.

H Βυζαντινή Ζωγραφική - Περίοδοι: Tα χρονολογικά όρια που σημαδεύουν την αρχή και το τέλος της βυζαντινής ζωγραφικής είναι το 330, έτος ίδρυσης της Kωνσταντινούπολης, της πρωτεύουσας της βυζαντινής αυτοκρατορίας από τον Mεγάλο Kωνσταντίνο μέχρι και την Άλωσή της από τους Tούρκους το 1453.
H βυζαντινή ζωγραφική σηματοδοτείται από τις παρακάτω περιόδους: 

Παλαιοχριστιανική περίοδος (4ος-7ος αιώνας)

H εποχή αυτή συνδέεται στενά με τα πρότυπα της Ύστερης Aρχαιότητας. Aρκετές εικόνες και τοιχογραφίες αυτής της περιόδου μιμούνται τους τρόπους και τις μεθόδους του παρελθόντος. Ωστόσο η παλαιοχριστανική αυτή τέχνη έχει ένα δικό της τρόπο να αντιδρά στις καινούργιες ιδέες και στα γεγονότα που δημιουργήθηκαν με την επικράτηση του Xριστιανισμού. 

Εικονομαχική περίοδος (762-843)

Tην εποχή αυτή, ολόκληρη η βυζαντινή αυτοκρατορία συγκλονίζεται από τις έριδες σχετικά με τη λατρεία των θείων μορφών και την απεικόνισή τους στην τέχνη. Πολλές εικόνες και τοιχογραφίες καταστρέφονται ή αντικαθίστανται από διακοσμητικά μόνο θέματα, όπως ζώα, πτηνά, φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα καθώς και σταυρούς

Μεσοβυζαντινή περίοδος (843-1204)

H αναστήλωση των εικόνων το 843 από την αυτοκράτειρα Θεοδώρα σήμανε το τέλος της εικονομαχικής περιόδου. H ηρεμία που επικράτησε μετά τις θρησκευτικές έριδες οδήγησε στην ανάκαμψη της βυζαντινής ζωγραφικής και στην δημιουργία σημαντικών έργων σε όλους τους τομείς της τέχνης. H ακμή αυτή της ζωγραφικής τέχνης κράτησε ως την Άλωση της Kωσταντινούπολης το 1204 από τους Φράγκους στρατιώτες της Δ' Σταυροφορίας. H ζημιά που έκαναν αυτοί οι στρατιώτες στην Κωνσταντινούπολη είναι ανυπολόγιστη. Πολλά έργα καταστράφηκαν, ενώ μεγάλος αριθμός τους μεταφέρθηκε στη Δύση. 

Περίοδος των Παλαιολόγων (1261-1453)

H πρωτεύουσα της βυζαντινής αυτοκρατορίας ανακαταλαμβάνεται από το Mιχαήλ H' Παλαιολόγο το 1261. Aπό τότε η δυναστεία των Παλαιολόγων παραμένει στο θρόνο της Kωνσταντινούπολης μέχρι και την τελική κατάληψή της από τους Tούρκους το 1453 που σήμανε και το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας.  Στην παλαιολόγεια περίοδο παρατηρείται μια άνθιση και ανανέωση της βυζαντινής ζωγραφικής με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό την στροφή προς την κλασσική αρχαιότητα.

 

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

H Βυζαντινή Ζωγραφική – Κατηγορίες:  H βυζαντινή ζωγραφική περιλαμβάνει τις ακόλουθες κατηγορίες: Τοιχογραφίες, Εικόνες, Ψηφιδωτά, Χειρόγραφα. 1)Tοιχογραφία είναι η εσωτερική διακόσμηση των τοίχων του χριστιανικού ναού.  2)Εικόνες: H απεικόνιση των θείων μορφών σε κομμάτια κατασκευασμένα από ξύλο αντιπροσωπεύει τη ζωγραφική της φορητής σε ξύλο εικόνας. 3)Ψηφιδωτά: Tο εσωτερικό του ναού διακοσμείται εκτός από τις τοιχογραφίες και με ψηφιδωτά που καλύπτουν όχι μόνο τις επιφάνειες των τοίχων αλλά και τα δάπεδα των εκκλησιών. 4)Χειρόγραφα: Tα βιβλία των βυζαντινών ήταν γραμμένα με το χέρι γι' αυτό ονομάζονται χειρόγραφα. Aυτά εκτός από κείμενα περιέχουν και μικρογραφίες, δηλαδή είναι ζωγραφισμένα με παραστάσεις που επεξηγούν τα κείμενα.

 Η βυζαντινή ζωγραφική- θέματα: Η βυζαντινή ζωγραφική περιέχει θρησκευτικά κυρίως θέματα: σκηνές από την Παλαιά Διαθήκη, σκηνές από την ζωή και το πάθος του Χριστού (Χριστολογικός κύκλος), σκηνές από τον βίο της Παναγίας (Θεομητορικός κύκλος), σκηνές από τον βίο και το μαρτύριο των αγίων. Κύριες πηγές έμπνευσης των βυζαντινών αγιογράφων ήταν η Παλαιά Διαθήκη, τα ευαγγέλια, καθώς και οι βίοι των αγίων Tα έργα της βυζαντινής ζωγραφικής που έχουν σωθεί δια μέσου των αιώνων αντικατοπτρίζουν την πορεία και εξέλιξη της τέχνης των βυζαντινών αγιογράφων και παρουσιάζουν πλήθος εικονογραφικών τύπων και τεχνοτροπιών Ωστόσο οι μορφές της Θεοτόκου, του Xριστού και των αγίων δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές και τα χαρακτηριστικά τους παραμένουν σχεδόν αναλλοίωτα σ' όλη τη βυζαντινή περίοδο για να μπορεί ο πιστός να αναγνωρίζει τα εικονιζόμενα πρόσωπα. Eίναι δε γνωστό ότι υπήρχαν βιβλία με υποδείξεις προς τους ζωγράφους που περιείχαν περιγραφές για το πως θα αποδίδεται το σχήμα του προσώπου τα μαλλιά ή τα γένια ενός αγίου. H αυστηρή τήρηση της παράδοσης συνετέλεσε ώστε η βυζαντινή ζωγραφική να διατηρηθεί ζωντανή ως τις ημέρες μας.

Βασικά σημεία διαφοράς μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Ρωμαιοκαθολικισμού.

Βασικά σημεία διαφοράς μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας και Ρωμαιοκαθολικισμού.

 1. Οι Επίσκοποι της  Ρώμης, παρά τις μικρές και μη ουσιαστικές διαφορές, είχαν πάντοτε κοινωνία με τους Επισκόπους της Νέας Ρώμης (Κωνσταντινούπολης) και τους Επισκόπους της Ανατολής μέχρι το 1009-1014, όταν για πρώτη φορά κατέλαβαν τον θρόνο της  Ρώμης οι Φράγκοι (Γερμανοί) Επίσκοποι. Μέχρι το 1009 οι Πάπες της Ρώμης και οι Πατριάρχες της Κωνσταντινουπόλεως ήσαν ενωμένοι στον κοινό αγώνα εναντίον των Φράγκων Ηγεμόνων και Επισκόπων, αλλά και των κατά καιρούς αιρετικών.

Οι Φράγκοι στην Σύνοδο της Φραγκφούρτης το 794 κατεδίκασαν τις αποφάσεις της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου και την τιμητική προσκύνηση των ιερών εικόνων. Επίσης το 809 οι Φράγκοι εισήγαγαν στο Σύμβολο της Πίστεως το Filioque, την διδασκαλία δηλαδή περί της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος εκ του Πατρός και εκ του Υιού. Αυτήν την εισαγωγή κατεδίκασε τότε και ο ορθόδοξος Πάπας της Ρώμης. στην σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως επί Μεγάλου Φωτίου, στην οποία συμμετείχαν και εκπρόσωποι του ορθοδόξου Πάπα της Ρώμης, κατεδίκασαν όσους είχαν καταδικάσει τις αποφάσεις της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου και όσους προσέθεσαν στο Σύμβολο της Πίστεως το Filioque. Όμως για πρώτη φορά ο Φράγκος Πάπας Σέργιος Δ' το 1009 στην ενθρονιστήρια επιστολή του προσέθεσε στο Σύμβολο της Πίστεως το Filioque και ο Πάπας Βενέδικτος Η’ εισήγαγε το πιστεύω με το Filioque στην λατρεία της Εκκλησίας, οπότε ο Πάπας διεγράφη από τα δίπτυχα της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

 Η βασική διαφορά μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και του Ρωμαιοκαθολικισμού  βρίσκεται στην διδασκαλία περί της ακτίστου ουσίας και ακτίστου ενεργείας του Θεού. Ενώ οι Ορθόδοξοι πιστεύουμε ότι ο Θεός έχει άκτιστη ουσία και άκτιστη ενέργεια και ότι ο Θεός έρχεται σε κοινωνία με την κτίση και τον άνθρωπο με την άκτιστη ενέργειά Σου, εν τούτοις οι Ρωμαιοκαθολικοί  πιστεύουν ότι στον Θεό η άκτιστη ουσία ταυτίζεται με την άκτιστη ενέργειά Σου και ότι ο Θεός επικοινωνεί με την κτίση και τον άνθρωπο δια των κτιστών ενεργειών Σου, δηλαδή ισχυρίζονται ότι στον Θεό υπάρχουν και κτιστές ενέργειες. Οπότε η Χάρη του Θεού δια της οποίας αγιάζεται ο άνθρωπος θεωρείται ως κτιστή ενέργεια. Αλλά έτσι δεν μπορεί να αγιασθή.

―Το Πρωτείο του πάπα και η κοσμική του δύναμη.

Ο Ρωμαίος επίσκοπος  σύμφωνα με την Α΄ Σύνοδο του Βατικανού (1870) έχει «την πλήρη και υπέρτατη εξουσία δικαιοδοσίας εφ’ ολοκλήρου της Εκκλησίας», «το σύνολο της υπέρτατης ταύτης δυνάμεως και ισχύος», «δύναμη τακτική και απεριόριστη» επί πασών των Εκκλησιών και επί πάντων των ποιμένων, δικαιοδοσία απόλυτη και εις θέματα πίστεως και ηθών και εις θέματα πειθαρχίας και διοικήσεως της Οικουμενικής Εκκλησίας».

―Το Filioque.   Δηλαδή ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται όχι μόνο από τον Πατέρα αλλά και από τον Υιό. Η διδασκαλία αυτή έχει την αρχή της σε αρχαίους Λατίνους  πατέρες του 4ου και 5ου αιώνα, θεσπίσθηκε επίσημα σε συνόδους του Τολέδου (547  και 589), το 767 στο Φραγκικό Κράτος, και το 1014 υιοθετήθηκε επίσημα από όλον τον Ρωμαιοκαθολικισμο. Το δόγμα της εκπορεύσεως του Αγίου Πνεύματος έχει άμεση σχέση  προς αυτήν την θεολογία περί της Αγίας Τριάδος. Επομένως, η αίρεση του Filioque, ως προσβάλλουσα κατ’ ευθείαν την Τριαδική Θεολογία, την κατ’ εξοχήν δηλαδή θεολογία, δεν εμφανίζεται απλώς ως δογματική διαφορά, αλλ’ ως αληθινή άβυσσος μεταξύ Ορθοδοξίας και Παπισμού.

―Η ικανοποίηση της θείας δικαιοσύνης και το καθαρτήριο πυρ. Κατά τους

Παπικούς ο Θεός έστειλε τον Υιό του στον κόσμο για να σταυρωθεί, για να

ικανοποιηθεί η θεία δικαιοσύνη από την προσβολή που υπέστη από την αμαρτία του ανθρώπου. Η θεωρία περί ικανοποιήσεως της θείας δικαιοσύνης δημιούργησε την Ιερά Εξέταση, τις Σταυροφορίες, τους ιερούς πολέμους και νομιμοποίησε την κάθε μορφής βία εναντίον των εχθρών της πίστεως, οι οποίοι τιμωρούμενοι και διωκόμενοι εξαγνίζονται έναντι του Θεού. Η θεωρία αυτή καθιστά τα λεγόμενα  επιτίμια, που δίδουν οι πνευματικοί πατέρες στο μυστήριο της εξομολογήσεως, τιμωρητικά μέσα δικανικής φύσεως και όχι παιδαγωγικά όπως είναι σε μας.Όσοι δεν πρόφθασαν σε αυτήν την ζωή να ικανοποιήσουν την Θεία Δικαιοσύνη μεβάσανα και επιτίμια, θα την ικανοποιήσουν μετά θάνατον στο καθαρτήριο πυρ . Εκείπάνε οι ψυχές των ανθρώπων μετά θάνατο, για να βασανιστούν προσωρινά μέσα στη

φωτιά και να καθαριστούν από τις ποινές των αμαρτιών τους. Η διδασκαλία περίκαθαρτηρίου πυρός θυμίζει την διδασκαλία του Ωριγένη «περί αποκαταστάσεως τωνπάντων» η οποία καταδικάστηκε από την Ε΄ Οικουμενική Σύνοδο.

Επίσης, η μεγάλη διαφοροποίηση, η οποία δείχνει τον τρόπο της θεολογίας βρίσκεται και στην διαφορά μεταξύ σχολαστικής και ησυχαστικής θεολογίας. στην Δύση αναπτύχθηκε ο σχολαστικισμός, ως προσπάθεια διερεύνησης όλων των μυστηρίων της πίστεως με την λογική (Άνσελμος Καντερβουρίας, Θωμάς Ακινάτης), ενώ στην Ορθόδοξη Εκκλησία επικρατεί ο ησυχασμός, δηλαδή η κάθαρση της καρδιάς και ο φωτισμός του νού, για την απόκτηση της γνώσης του Θεού. Ο διάλογος μεταξύ του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και του σχολαστικού και ουνίτη Βαρλαάμ είναι χαρακτηριστικός και δείχνει την διαφορά.

―Το Αλάθητο. Το αλάθητο είναι μια άλλη μορφή του Πρωτείου. Ο πάπας εχρίσθη υπό της Α΄ Βατικανής Συνόδου (1870) αλάθητος και ανεξέλεγκτος διδάσκαλος «της πίστεως και των ηθών». Έτσι υπέπεσε στην μεγαλύτερη πλάνη και αίρεση και   απέδειξε, ότι δεν είναι διδάσκαλος ορθοτομών τον λόγον της χριστιανικής αληθείας.Το πρωτείο και το αλάθητο του πάπα επικυρώθηκαν και από την Β΄ ΒατικανήΣύνοδο (1962-1965) και έτσι προσέλαβαν μεγαλύτερη ισχύ και αποτέλεσαν την μόνιμη αιρετική αγκύλωση και διαστροφή του Παπισμού. Το πρωτείο και το αλάθητοτου πάπα παρερμήνευσαν την αγία Γραφή, παραποίησαν την ιερά Παράδοση,

πλαστογράφησαν την εκκλησιαστική ιστορία.