Η άσκηση στη ζωή των Ορθοδόξων Χριστιανών

Η άσκηση στη ζωή των Ορθοδόξων Χριστιανών

Είναι γνωστό ότι –σύμφωνα με το πρώτο βιβλίο της Αγίας Γραφής, τη Γένεση- ο Τριαδικός Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο με υλικό σώμα και πνευματικής φύσεως ψυχή. Το σώμα ζωογονείτο από την ψυχή και η ψυχή από τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Σκοπός της από αγάπη δημιουργίας του ανθρώπου ήταν, να αξιοποιήσει με τη Χάρη του Θεού τα θεϊκά χαρίσματα, που έλαβε από Αυτόν, αφού δημιουργήθηκε «κατ’ εικόνα» Του, ώστε να γίνει «καθ’ ομοίωσιν» Αυτού, δηλαδή «κατά Χάριν θεός»!

Δυστυχώς, ο πρώτος άνθρωπος πιστεύοντας στην δόλια συμβουλή του  όφεως,  θέλησε να φθάσει στον σκοπό αυτό, δηλαδή να γίνει θεός, αλλά χωρίς τη Χάρη του Θεού και χωρίς καμμία δική του προσπάθεια.

Αποτέλεσμα της αμαρτίας αυτής (προπατορικό αμάρτημα) ήταν η απώλεια της Θείας Χάριτος, με συνέπεια να αρρωστήσει η ανθρώπινη φύση θανάσιμα!

Για να κατανοήσουμε τι σημαίνει ότι αρρώστησε η ανθρώπινη φύση πρέπει να θυμηθούμε ότι οι Άγιοι της Εκκλησίας μας Πατέρες (π.χ. Μάξιμος ο Ομολογητής, Γρηγόριος ο Παλαμάς, Αββάς Δωρόθεος κ.ά.) δέχονται ότι η ψυχή του ανθρώπου έχει τρεις δυνάμεις: α΄) Το Λογιστικό, που είναι η έδρα της νοήσεως και της γνώσεως, β΄) Το Θυμικό η Θυμοειδές, που είναι η έδρα της αγάπης, του ζήλου, αλλά και του υγιούς θυμού και γ΄) Το Επιθυμητικό, που είναι η έδρα των επιθυμιών.

Πριν την πτώση των πρωτοπλάστων οι τρεις αυτές δυνάμεις της ψυχής ήσαν στραμμένες προς τον Θεό. Έτσι, το Λογιστικό ασχολείτο με τη γνώση –κατά το δυνατόν στον άνθρωπο -του Θεού. Το Θυμικό αγωνιζόταν να ενωθεί με τον Θεό. Το Επιθυμητικό λαχταρούσε την επικοινωνία με τον Θεό, από την οποία ελάμβανε μεγάλη  χαρά. Αυτή είναι η υγιής και φυσική λειτουργία της ψυχής.

Όταν συνέβη η πτώση των πρωτοπλάστων, τότε η ανθρώπινη φύση αρρώστησε και οι δυνάμεις της ψυχής αμαυρώθηκε. Το Λογιστικό σκοτίστηκε και κυριεύθηκε από τη φιλοδοξία, τη φιλαυτία, την υπερηφάνεια. Το Θυμικό, αντί να αγωνίζεται με ζήλο να ενωθεί με τον Θεό, ζητεί να υπάρχει χωρίς τον Θεό. Έτσι καταλαμβάνεται από τη φιλοκτημοσύνη, που φέρνει τη φιλαργυρία, την αντιζηλία, και το μίσος προς τον συνάνθρωπο. Το Επιθυμητικό δεν λαχταρά, πλέον, την χαρά, που προσφέρει η κοινωνία με τον Θεό, αλλά αυτήν που προσφέρει η κοσμική ζωή. Αυτή είναι η αρρωστημένη λειτουργία της ψυχής, η οποία κυριεύεται από διάφορα πάθη, και χάνοντας τη ζωογόνο Θεία Χάρη νεκρώνεται, χωρίς όμως να εκμηδενίζεται.

Παράλληλα, η αρρώστια, που έφερε η αμαρτία, επεκτάθηκε και στο σώμα, που έγινε φθαρτό, ανυπεράσπιστο από διάφορες ασθένειες και το βαθμιαίο εκφυλισμό του γήρατος μέχρι τον ερχομό του βιολογικού θανάτου, αφού η ψυχή που το ζωογονούσε έχει πρώτη νεκρωθεί.

Έκτοτε, επειδή η ρίζα του ανθρωπίνου γενεαλογικού δένδρου αρρώστησε, όλο το δένδρο και τα κλαδιά του είναι άρρωστα. Η αρρώστια των προπατόρων μεταδόθηκε σ’ όλους τους απογόνους τους.

Μόνος του ο άνθρωπος ήταν αδύνατον να αυτοθεραπευθεί. Για τον λόγο αυτό ο Υιός και Λόγος του Θεού προσέλαβε την ανθρώπινη φύση «εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου» και χωρίς να πάψει να είναι τέλειος Θεός, έγινε τέλειος άνθρωπος, Θεάνθρωπος, ο Νέος Αδάμ!

Με το μυστήριο του Βαπτίσματος μας έδωσε τη δυνατότητα να αναγεννηθούμε και να ενσωματωθούμε κάθε ένας προσωπικά στο θεανθρώπινο Σώμα Του, την Εκκλησία.

Με το μυστήριο του Χρίσματος λαμβάνουμε πάλι τη Θεία Χάρη του Αγίου Πνεύματος, τον θεοΰφαντο χιτώνα, που απώλεσε ο Αδάμ με την πτώση του.

Τέλος, με το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας τρεφόμαστε με το Σώμα και το Αίμα του Θεανθρώπου, ώστε να είμαστε ζωντανά μέλη Του.

Έτσι αποκαθίσταται η άρρωστη ανθρώπινη φύση στην προπτωτική κατάσταση υγείας και μπορεί, πλέον, με ανακαινισμένο το «κατ’ εικόνα», να πορευθεί προς το «καθ’ ομοίωσιν» και την αιώνια ζωή.

Επειδή όμως και μετά την Θεία Οικονομία και την ένταξή μας στο Σώμα της Εκκλησίας, ξαναπέφτουμε σε πλήθος αμαρτιών και παθών, αφού «ουδείς καθαρός έσται από ρύπου, εάν και μία ημέρα ο βίος αυτού επί της γης» (Ιώβ ιδ΄, 4-5), πάλι η ψυχή παραλειτουργεί και αρρωσταίνει, οπότε έχει ανάγκη νέας θεραπείας.

Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι η θεραπεία του «τριμερούς» της ψυχής είναι αποκλειστικώς έργο του Αγίου Πνεύματος, αλλά προϋποθέτει και την ανθρώπινη συνέργεια. Αυτή η συνέργεια αποδεικνύει την ελεύθερη αποδοχή εκ μέρους του ανθρώπου της θεραπευτικής και σωστικής ενέργειας του Θεού, αλλά και την ειλικρινή αγάπη του ανθρώπου προς τον Θεό. Επίσης, διασφαλίζει τη συνεχή παρουσία της Θείας Χάρης.

Τι είναι, όμως, τα πάθη και πως αρρωσταίνουν την ψυχή μας;

Το τι είναι πάθος ορίζει με θαυμάσιο τρόπο ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής:  Πάθος είναι η  (μη φυσιολογική) κίνηση της ψυχής η προς παράλογη αγάπη η άκριτο μίσος η για κάποιον (άνθρωπο) η για κάποιο από τα αισθητά (πράγματα). Εξηγώντας ο ίδιος Άγιος τον ορισμό αυτό δίνει μερικά παραδείγματα και λέει ότι τα πάθη μας οδηγούν στο να επιθυμούμε πράγματα η πρόσωπα παράλογα, όπως: Τροφή παράκαιρος η υπερβολική. Και όταν οργιζόμαστε η λυπόμαστε παράλογα.

Η λέξη «πάθος» προέρχεται από το ρήμα πάσχω. Επομένως, όταν κάποιος έχει ένα η περισσότερα πάθη, τότε πάσχει, υποφέρει! Ο εμπαθής άνθρωπος δεν είναι υγιής αλλά άρρωστος και έχει ανάγκη θεραπείας.

Όταν κάποιος αρρωστήσει σωματικά, θεραπεύεται κυρίως από τον γιατρό, τα φάρμακα, τη δίαιτα η και κάποιες ασκήσεις (π.χ. βάδισμα, κολύμβηση κ.λπ.) που ο γιατρός συνιστά, αλλά συνεργεί και ο ίδιος ο ασθενής. Πως; Πρώτα με την εμπιστοσύνη που δείχνει στο γιατρό. Έπειτα, με την ακριβή εφαρμογή των οδηγιών ως προς την λήψη των φαρμάκων και τη δίαιτα. Κατόπιν, με την αποφυγή βλαβερών συνηθειών (π.χ. του καπνίσματος), όσο κι αν αυτό είναι δύσκολο και τέλος, την εφαρμογή των ασκήσεων.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην περίπτωση της θεραπείας της άρρωστης ψυχής. Το Άγιον Πνεύμα ενεργεί τη θεραπεία και ο ασθενής άνθρωπος συνεργεί. Πως; Πρώτα με την πλήρη εμπιστοσύνη στον «Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων ημών», τον Θεό. Έπειτα με την πιστή εφαρμογή της θεραπευτικής «συνταγής» του Ιατρού, που είναι οι εντολές του Θεού, όπως τις διατύπωσαν με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος οι ιεροί συγγραφείς της Αγίας Γραφής, τις ερμήνευσαν οι επίσης Θεοφώτιστοι Πατέρες, τις εφάρμοσαν στη ζωή τους και τις εδίδαξαν στον λαό του Θεού για τη θεραπεία και σωτηρία του.

Σ’ αυτή την προσπάθεια του ασθενούς πνευματικώς ανθρώπου, να συνεργήσει στην εκ μέρους του Θεού προσφερόμενη θεραπεία, ενυπάρχει η Άσκηση, στην οποία υπέβαλλαν ανέκαθεν τους εαυτούς τους όλοι οι συνειδητοί ορθόδοξοι χριστιανοί και εξαιρετικά οι Άγιοι.

Ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος και οι προσωπικές τους εμπειρίες, τους έδωσαν τη δυνατότητα, ώστε οι Άγιοι Πατέρες να εφαρμόσουν και να διδάξουν τα μέσα θεραπείας των τριών δυνάμεων της ψυχής, που συνοπτικά είναι τα εξής:

1. Του Λογιστικού: Η αδιάκριτη Πίστη, η Μελέτη των Θείων Γραφών, η καθαρή και αδιάλειπτη Προσευχή, η Υπακοή και η Ταπείνωση.

2. Του Θυμικού: Η Αγάπη, η Ελεημοσύνη, η Ανεξικακία, η Υπομονή, το Μίσος προς την αμαρτία.

3. Του Επιθυμητικού: Η Νηστεία και η Σκληραγωγία.

Ο σύγχρονος άνθρωπος μεγαλωμένος με τα ιδανικά του ευδαιμονισμού και του καταναλωτισμού, ακόμη κι αν είναι ορθόδοξος χριστιανός, βλέπει τα παραπάνω όχι ως μέσα Ασκήσεως για την απόκτηση και διατήρηση της ψυχικής υγείας, αλλά σαν δυσάρεστες καταστάσεις, που του στερούν την καλοπέρασή του. Γι’ αυτό αποφεύγει και αποδοκιμάζει κάθε μορφή Ασκήσεως.

Έτσι ακριβώς, για να γεννηθεί μέσα στην ψυχή η Χάρη του Αγίου Πνεύματος και απ’ αυτήν η υγεία της ψυχής, πρέπει να  προηγηθεί η Άσκηση, ο αγώνας για τη θεραπεία της ψυχής,.  Ο δε Απόστολος Παύλος τονίζει: "Ἀλλ’ ὅσοι ἀνήκουν εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ἐσταύρωσαν τὴν σάρκα μαζὶ μὲ τὰ πάθη καὶ τὰς ἐπιθυμίας.
 Ἐὰν ζῶμεν διὰ τοῦ Πνεύματος, πρέπει νὰ βαδίζωμεν καὶ κατὰ τὸ Πνεῦμα" (Γαλ. ε΄, 24-25).

Αν δεν ανεβούμε πρώτα στον Σταυρό της νεκρώσεως των παθών με την Άσκηση, δεν μπορούμε να λάβουμε τη χαρά της θεραπείας της ψυχής. 

http://2017ellas.blogspot.com/

Η κινεζική θρησκεία

Η κινεζική θρησκεία

Κινεζική θρησκεία, είναι η παραδοσιακή θρησκεία του κινεζικού λαού. Επικρατεί στην Κίνα και την Ταϊουάν, αλλά και στη μεγάλη κινέζικη διασπορά των νησιών της νοτιοανατολικής Ασίας, της Αμερικής και άλλων χωρών. Για ευκολία υπό τον όρο «Κίνα» συνυπονοούμε εδώ όλα αυτά τα μέρη. Σ' όλη τη διάρκεια του Μαοϊσμού η παραδοσιακή θρησκεία και μάλιστα ο Κομφουκιανισμός,  με το πνεύμα της ιεράρχησης των πάντων, θεωρούνταν απόρροια της ταξικής κοινωνίας, γι' αυτό ο βαθμός παρουσίας της κινέζικης θρησκείας στην ηπειρωτική Κίνα είναι ακόμη δυσανάλογα μικρός σε σύγκριση με εκείνον της Ταϊουάν και της διασποράς. Ωστόσο οι πολιτικές μεταβολές που παρατηρούνται τελευταία έχουν προκαλέσει και στην ηπειρωτική Κίνα μια αναβίωση μεταξύ άλλων και της παραδοσιακής θρησκείας.

α) Μια θρησκεία σύνθετη από πολλές
Στην Κίνα υπάρχουν από παλιά πολλές θρησκείες, άλλες εγχώριες, όπως ο Κομφουκιανισμός και ο Ταοϊσμός, και άλλες επείσακτες, όπως ο Χριστιανισμός, το Ισλάμ και ο Μαχαγυάνα Βουδισμός. Οι κύριες μεταξύ αυτών είναι ο Κομφουκιανισμός, ο Ταοϊσμός και ο Μαχαγυάνα Βουδισμός. Οι τρεις αυτές θρησκείες υπάρχουν και ως χωριστά θρησκευτικά συστήματα, λίγοι όμως είναι εκείνοι που έχουν τη μία μόνο από αυτές ως αποκλειστική ή κύρια θρησκεία τους. Αυτό συμβαίνει, διότι η θρησκεία που ασκεί η πλειονότητα του κινεζικού λαού, και που γι' αυτό μπορεί να ονομαστεί κινέζικη θρησκεία, αποτελείται από τις τρεις παραπάνω θρησκείες σε συνδυασμό. Ο συνδυασμός τους συνίσταται στη χρήση από τους ίδιους ανθρώπους πότε της μιας και πότε της άλλης, ανάλογα με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Έτσι, για την επίτευξη σκοπών που μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα από την εναρμόνιση του ανθρώπου με το γενικό τρόπο λειτουργίας της φύσης ή για την επίτευξη υγείας και μακροβιότητας οι Κινέζοι προστρέχουν στην ταοϊστική παράδοση. Για την επίτευξη μιας αρμονικής κατάστασης στην περιοχή των διανθρώπινων σχέσεων, από εκείνες που αφορούν στα μέλη μιας οικογένειας ως εκείνες που αφορούν στις κοινωνικές και δημόσιες υποχρεώσεις, οι ίδιοι συμπεριφέρονται σύμφωνα με τους κανόνες του Κομφουκιανισμού, οι οποίοι διέπουν ακριβώς αυτές τις σχέσεις. Για την επίτευξη μιας καλής μεταθανάτιας ζωής, οι Κινέζοι στρέφονται σ' εκείνους τους Βούδες και Μποντισάτβες που βοηθούν σ' αυτό τον τομέα.
Επιπροσθέτως, για την επίτευξη σκοπών όπως η καλή υγεία, π.χ. η επαγγελματική προκοπή, η απόκτηση παιδιών, η προστασία από συμφορές κτλ. οι Κινέζοι στρέφονται σ' ένα πλούσιο πάνθεο, που αποτελείται από τα θεία όντα όλων των παραπάνω θρησκειών. Μια κύρια κατηγορία θείων όντων, που κατά κανόνα θεωρείται ότι βρίσκονται σε κάποιο από τους βουδιστικούς κόσμους, είναι τα πνεύματα των προγόνων, που πιστεύεται ότι επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τη ζωή της οικογένειας των απογόνων τους. Από τα μέλη της οικογένειας αυτής γίνονται σ' αυτούς προσφορές, απευθύνονται αιτήματα κτλ. Σημαντική κατηγορία είναι επίσης τα κακά πνεύματα, για προστασία από τα οποία χρησιμοποιούνται διάφορα μέσα. Αυτή η όψη της κινέζικης θρησκείας, που έχει ως αντικείμενο λατρείας όλ' αυτά τα θεία όντα, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό της θρησκευτικής δραστηριότητας του κινεζικού λαού. Από αυτή την άποψη είναι λοιπόν η επικρατέστερη και εμφανέστερη.

β) Ο Ταοϊσμός

Ο Ταοϊσμός ονομάζεται έτσι από την κεντρική του ιδέα, το Τάο, που σημαίνει «δρόμος». Στην περίπτωση αυτή σημαίνει το δρόμο ή την πορεία που ακολουθεί το σύμπαν, δηλαδή το γενικό τρόπο λειτουργίας του. Σημαίνει, επίσης, την πηγή από την οποία προέρχεται αυτή η λειτουργία. Σε αδρές γραμμές, σύμφωνα με την ταοϊστική κοσμογονία, η πηγή του παντός, δηλαδή το Τάο, γεννά τη «μεγάλη ενότητα» (Τάι-τσι). Αυτή γεννά τις δύο αρχές, το γιν και το γιανγκ. Αυτές μπορούμε να τις αντιληφθούμε ως τους δύο βασικούς τρόπους ύπαρξης των όντων. Ο τρόπος ύπαρξης που ονομάζεται γιν χαρακτηρίζεται από παθητικότητα, υποχωρητικότητα, υγρότητα, σκοτεινότητα, χαμηλότητα κτλ. Ο τρόπος ύπαρξης που ονομάζεται γιανγκ χαρακτηρίζεται από ενεργητικότητα, φωτεινότητα, στερεότητα, υψηλότητα κτλ.

Όλες οι επιμέρους πραγματικότητες, ανάλογα με τον γιν ή τον γιανγκ χαρακτήρα τους θεωρούνται εκφράσεις της μιας ή της άλλης ή της διαπλοκής των δύο. Έτσι, από τις τρεις βασικές πραγματικότητες που αποτελούν τον κόσμο, δηλαδή τον ουρανό, τη γη και τον κάτω κόσμο, ο ουρανός είναι γιανγκ, ο κάτω κόσμος γιν, ενώ από τη διαπλοκή τους σε διάφορες ποσοστώσεις συνίστανται όλα όσα αποτελούν τη γη. Από τις επιμέρους πραγματικότητες, το θηλυκό είναι γιν, ενώ το αρσενικό γιανγκ, η θάλασσα είναι γιν, η ξηρά γιανγκ, η κοιλιά είναι γιν, το κεφάλι γιανγκ, η σάρκα γιν, τα οστά γιανγκ, το ασήμι γιν, ο χρυσός γιανγκ, η αυλή γιν, το σπίτι γιανγκ, κ.ο.κ.

Ο ταοϊστικός χρόνος είναι μια κυκλική κίνηση, στην οποία εναλλάσσονται το γιν και το γιανγκ (π.χ. νύχτα-μέρα, χειμώνας-καλοκαίρι, νεότητα-γηρατειά κτλ.), ενώ οι ενδιάμεσες στιγμές είναι αποτέλεσμα της διαπλοκής τους σε ποικίλες ποσοστώσεις. Αυτή την κίνηση δείχνει η γνωστή παράσταση του κύκλου που είναι χωρισμένος με μια σιγμοειδή γραμμή σε δύο μέρη με διαφορετικό χρώμα. Αυτή η κυκλική κίνηση είναι ακριβώς η λειτουργία του Τάο.