Το Σχίσμα του 1054

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ μαθήματος θρησκευτικών Γ' Γυμνασίου

Θεματική ενότητα 1. Η Χριστιανοσύνη στον σύγχρονο κόσμο.

I.ii. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία: από τον Μεσαίωνα στη Β΄ Βατικανή Σύνοδο

Το Σχίσμα του 1054

Το 395μ.Χ. (δηλαδή στα τέλη του 4^ου αι.) το Ρωμαϊκό Κράτος χωρίστηκε σε Ανατολικό και Δυτικό τμήμα.

 

$ΑΙΤΙΑ του ΣΧΙΣΜΑΤΟΣ

- Η Β΄ (381μ.Χ.) και η Δ΄ (451μ.Χ.) ΟικουμενικήΣύνοδος αποφάσισαν ότι οι δύο Εκκλησίες, η Ανατολική και η Δυτική, είναι ισότιμες.

5^ος – 6^ος αι.Ο πάπας αντιδρά στην απόφαση αυτή.

Η Ανατολική Εκκλησία αναπτύσσεται, ενώ η Δυτική προσπαθεί να επιβιώσει, διότι στο Δυτικό Ρωμαϊκό Κράτος αντιμετωπίζει την κάθοδο των γερμανικών φύλων.

9^ος αι. Η Δυτική Εκκλησία δεν αποδέχεται τον Πατριάρχη Φώτιο στην Κωνσταντινούπολη, γιατί από λαϊκός έγινε Πατριάρχης πολύ γρήγορα (σε 6 μέρες)! Δημιουργείται κρίση ανάμεσα στις δύο Εκκλησίες. Τελικά, το 879 η Δυτική Εκκλησία αναγνωρίζει το Φώτιο ως Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.

Από την κρίση αυτή όμως φάνηκαν κάποιες σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο Εκκλησιών:

1. Στο «Πιστεύω» η Δυτική Εκκλησία πρόσθεσε τη λέξη «filioque» (εκ του Υιού), που σημαίνει ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό. Αυτό σήμαινε ότι στην Αγία Τριάδα ο Πατέρας και ο Υιός είναι ανώτεροι από το Άγιο Πνεύμα, ενώ τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας είναι ισότιμα.

2. Η Δυτική Εκκλησία δίνει στον επίσκοπο Ρώμης, τον Πάπα το πρωτείο, δηλ. μεγαλύτερη εξουσία από εκείνη που είχαν οι άλλοι επίσκοποι και αντικαθιστά σιγά σιγά τη Σύνοδο. Η Δυτική Εκκλησία δε διοικείται δημοκρατικά αλλά από τον Πάπα.

11^ος αι.:  Οι κάτοικοι της νότιας Ιταλίας θαύμαζαν την Ανατολική Εκκλησία. Αυτό δεν άρεσε στον Πάπα και ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως αντέδρασε.

Όλα αυτά οδήγησαν τελικά στο…

$ …ΣΧΙΣΜΑ (1054μ.Χ.)

Στην απογευματινή Θεία Λειτουργία του Σαββάτου 16 Ιουλίου 1054 ο Καρδινάλιος Ουμβέρτος μαζί με άλλους δύο αντιπροσώπους του Πάπα αφήνει πάνω στην Αγία Τράπεζα του ναού της Αγίας Σοφίας τον αφορισμό του Πατριάρχη, αναθεματίζει όλη την Ανατολική Εκκλησία και φεύγουν από το ναό.

Ο Πατριάρχης στις 24 Ιουλίου 1054 κάνει Σύνοδο, η οποία αφορίζει αυτούς που έγραψαν την επιστολή και όλους όσους την ακολουθούν.

$ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

- Η Δυτική Εκκλησία θέλει να κατακτήσει την Ανατολή. Γι’ αυτό οργάνωσε τις Σταυροφορίες. Με την 4^η Σταυροφορία (1204) καταλαμβάνει την ΚΠολη και την καταστρέφει!

- Οι Παλαιολόγοι, (αυτοκράτορες του Βυζαντίου, δηλ. του Ανατολικού Κράτους) ζήτησαν βοήθεια από τη Δύση, για να πολεμήσουν τους μουσουλμάνους που έρχονταν από την Ανατολή και ήταν επικίνδυνοι. Οι διάφοροι Πάπες, όμως, για να τους βοηθήσουν, ήθελαν ως αντάλλαγμα να πάρουν την Ανατολική Εκκλησία στην εξουσία τους. Έτσι, οι Ανατολικοί δεν δέχτηκαν τη βοήθεια των Δυτικών, με αποτέλεσμα το 1453 να «πέσει»  η Κωνσταντινούπολη και όλο το Ανατολικό (Βυζαντινό) Κράτος στα χέρια των Οθωμανών (μουσουλμάνων).

$ΣΗΜΕΡΑ

Το 1964 ο Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο Πάπας Παύλος Στ΄(6^ος) ακύρωσαν τα αναθέματα των Εκκλησιών και άρχισαν το «διάλογο της αγάπης», ο οποίος συνεχίζεται μέχρι σήμερα, για να ξαναενωθούν οι δύο Εκκλησίες.

Ερωτήσεις:

1. Τι είναι το Σχίσμα των Εκκλησιών;

…………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Πότε έγινε;         - Το ………………….. μ.Χ.
3. Γιατί έγινε;

…………………………………………………………………………………………………………………………………

4. Ποιες ήταν οι συνέπειες; [Να αναφέρεις 2]

α).......................................

β) ....................................

5.       Από το 1054 μέχρι σήμερα γίνονται προσπάθειες να ξαναενωθούν οι χριστιανοί; Πότε ξεκίνησαν;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………