Επιδράσεις του Ελληνισμού στον Χριστιανισμό

Επιδράσεις του Ελληνισμού στον Χριστιανισμό

Χριστιανισμός και Ελληνισμός: δύο ιστορικά μεγέθη τα οποία με τη συνάντησή τους γέννησαν έναν νέο κόσμο μέσα από τις αλληλεπιδράσεις, τις ανταλλαγές, αλλά και τις συγκρούσεις τους.

 Τι είναι ό Ελληνισμός;

Ότι υψηλότερο και ιερότερο παρήγαγε ο κόσμος μέσα στην Ιστορική του πορεία και στα όρια της υπαρξιακής αναζήτησής του,  είναι ο Ελληνισμός. Η μεγαλύτερη δημιουργία στον κόσμο, το φως πραγματικά της Οικουμένης.

 Ποια είναι η ουσία του Ελληνισμού, της Ελληνικότητας; 

α) Ένα πρώτο γνώρισμα ουσιαστικό της Ελληνικότητας είναι ή Θεοκεντρικότητα. Στην Ιστορία μας δεν υπήρξε ποτέ αθεΐα.  Ένθεος, είναι ό αληθινός άνθρωπος στην ελληνική παράδοση. Ενθουσιασμός είναι ή παρουσία του Θείου - Θεού μέσα στον άνθρωπο και αυτό συνεχίζεται ως την εποχή μας. 

β) Μια άλλη συστατική Ιδιότητα της ελληνικής συνειδήσεως είναι ό ανθρωπισμός. Ο ελληνικός ανθρωπισμός, αναφερόμενος στην τελική διαμόρφωση του αληθινού άνθρωπου, ξεκινά με το γνωστό «καλός καγαθός άνθρωπος», για να φθάσει στον λόγο του Μενάνδρου (4ος αι. Π.Χ.) , (τι ωραίο πράγμα είναι ό άνθρωπος, όταν είναι όντως άνθρωπος).

γ) Ένα άλλο στοιχείο της ελληνικότητας είναι η αγάπη προς την αλήθεια, πού διατυπώθηκε από τον Αθηναίο Κλήμεντα τον Αλεξανδρέα ως «ζήτησις αληθείας». Οι Έλληνες δεν μιλούμε για σοφία, αλλά για φιλοσοφία, αγάπη προς τη σοφία, κίνηση δυναμική προς την εύρεση της Σοφίας, που τελικά είναι ο Θεός.

δ) Ελληνική αρετή είναι και ή επίγνωση των ορίων του λόγου. Ποτέ ό Ελληνισμός δεν αποδέχθηκε την λογική με απόλυτο τρόπο, όπως προδιαγράφεται από τον Αυγουστίνο(354-430) με το περιβόητο εκείνο (πιστεύω, για να κατανοήσω). Η κρίση αυτή προεκτεινόμενη φθάνει στον Καρτέσιο(1596-1650), πού έλεγε: (διανοούμαι, άρα υπάρχω).Στον Ελληνισμό, ως αρχαίο και ως ελληνορθόδοξο, είναι άγνωστη ή απολυτοποίηση του «ορθού λόγου», κάτι πού έλαβε σάρκα και οστά στη Γαλλική Επανάσταση(1789).

Η ελληνική γλώσσα και παιδεία, η φιλοσοφική σκέψη, η λογοτεχνία, η τέχνη, η οργάνωση και οι θεσμοί του δημόσιου βίου, η δημοκρατία κ.ά. διαμόρφωσαν σταδιακά ένα νέο μορφωτικό ιδεώδες μέσα από το οποίο λειτούργησε και εκφράσθηκε η πατερική σκέψη, η λειτουργική ζωή, ο συνοδικός θεσμός, η τέχνη, η θεολογική ορολογία, προσελήφθησαν έθιμα και μορφές κοινωνικής ζωής του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, υιοθετήθηκαν επιστημονικές γνώσεις και αξίες που συνέβαλαν στην ανάδυση του Βυζαντινού Πολιτισμού στο ιστορικό προσκήνιο.

Κυρίαρχη ιδεολογία του ελληνισμού υπήρξε ανθρωποκεντρική. Ο άνθρωπος θεωρήθηκε απ' τους έλληνες το μέτρο του Λόγου του Ήθους, του Κάλλους και της Αρμονίας των σωματικών και πνευματικών δραστηριοτήτων στη ζωή του. Η μεγάλη προσφορά του ελληνισμού στην ανθρώπινη σκέψη ήταν ο Λόγος (η εκλογίκευση και η επιστήμη) που χωρίς να αποκλείει την φανταστική και ενορατική σύλληψη του κόσμου, τη ρυθμίζει και την ελέγχει. Η εκλογίκευση βρίσκεται στην βάση του Δυτικού πολιτισμού, όλες τις επιστήμες, οι σύγχρονοι λαοί τις γνώρισαν από τους έλληνες, γι' αυτό και υιοθέτησαν το ελληνικό τους όνομα. (Φυσική, Χημεία, Πολιτική, Αστρονομία, Γεωμετρία, Φιλοσοφία)

Η Ελληνική Γλώσσα

Σε αυτή γράφτηκαν η Αγία Γραφή, τα εκκλησιαστικά συγγράμματα, η εκκλησιαστική διδασκαλία, και με αυτή κήρυξαν και δίδαξαν οι απόστολοι και οι πατέρες της Εκκλησίας.

Η Ελληνική Φιλοσοφία

Με την πλούσια ορολογία της βοήθησε στην ακριβή διατύπωση των δογμάτων και στην αντίκρουση των αιρετικών θεωριών.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τις έννοιες: Υπόσταση, Πρόσωπο, Ουσία, Φύση, Ομοούσιος, Θείες Ενέργειες, Κτιστό-Άκτιστο,

Ηθικές και ανθρωπιστικές αξίες του Ελληνικού πολιτισμού

Ο Ελληνικός κόσμος έχει αξίες, θεσμούς, ήθη,  έθιμα και παραδόσεις. Πίσω από τις πράξεις των ηρώων και θεών υπάρχει το ηθικό και κοινωνικό γεγονός, και έτσι κατανοείται η αγάπη για την ζωή, η φιλία, η οικογένεια, η πίστη στους θεούς, η εργατικότητα, η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη, η οργή του Αχιλλέα, η υπομονή και το ήθος της Πηνελόπης. Η καθαριότητα ως λουτρό ή λούσιμο και ως συμβολική πράξη καθαρμού και αποδοχής, που στην τραγωδία θα γίνει «κάθαρσις» και στο χριστιανισμό, βάπτισμα είναι αξία.

Οι καλές τέχνες του Ελληνισμού

Αρχιτεκτονική, γλυπτική, μουσική, ποίηση, ζωγραφική, ψηφιδωτά,

Μορφές κοινωνικής ζωής

Παραδόσεις δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων πέρασαν στον Χριστιανισμό και συνετέλεσε  στη διαμόρφωση της παράδοσής του. Π.χ. η αρχαία τραγωδία προσέφερε τη μορφή και τη δομή της στη Θεία Λειτουργία, έθιμα  των αρχαίων Ελλήνων σχετικά με την ονοματοδοσία, τον γάμο, τον θάνατο πέρασαν στην καθημερινότητα και στις τελετές του Χριστιανισμού, χωρίς να μεταβάλλεται η ταυτότητά του.