(β' Λυκείου) Ισλάμ (Μέρος Α')

Ισλάμ, Μωάμεθ και Ισλαμισμός

Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει  «υποταγή στον Θεό(Αλλάχ)». Μέρα λατρείαςκαι ανάπαυσης είναι η Παρασκευή.  Το τζαμί είναι ο τόπος λατρείας, λέγεται και τέμενος, αποτελείται από: 1)Μία ημικυκλική κόγχη (μιχράμπ)που «βλέπει» προς τη Μέκκα . Προς τα εκεί πρέπει να προσεύχονται οι πιστοί. 2)Τον άμβωνα , από τον οποίο ο ιμάμης διδάσκει.  3)Το   μιναρέ  , δηλ. τον πύργο απ’ τον οποίο ο μουεζίνης (χότζας) καλεί τους πιστούς. 4)Ένα σιντριβάνι  ή  πηγή νερού για τους καθαρμούς πριν την προσευχή.Εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία του Ισλάμ (τη στάση υπακοής, εξάρτησης και αφοσίωσης στον Θεό) ονομάζονται «μουσλίμ» (muslim). Οι μουσουλμάνοι θεωρούν το Κοράνι , το ιερό τους βιβλίο , ως τον πληρέστερο λόγο του Θεού, όπως αποκαλύφθηκε στον ισλαμικό προφήτη και αγγελιοφόρο Μωάμεθ . Η πλειοψηφία των μουσουλμάνων παρακολουθεί επίσης τις διδασκαλίες και τις πρακτικές του Μωάμεθ όπως καταγράφονται σε παραδοσιακά κείμενα (χαντίθ). Το Ισλάμ δεν έχει μόνο θρησκευτική αλλά και πολιτική υπόσταση.Η θρησκεία του Ισλάμ γεννήθηκε στις αραβικές ερήμους. Κύρια θρησκευτικά αντικείμενα στην  Αραβία ήταν οι πέτρες -κυρίως μαύροι  λίθοι- οι οποίες θεωρούνταν κατοικίες θεών και ονομάζονταν «betel», δηλαδή «οίκος του θεού». Σημαντικός ιερός τόπος  στον οποίο γίνονταν ετήσιο προσκυνήματα ήταν η Καάμπα στη Μέκκα, ένα μεγάλο οικοδόμημα κυβικού σχήματος, χτισμένο πάνω σε έναν από αυτούς τους ιερούς λίθους. Ο Θεός πιστεύεται ότι δημιούργησε ολόκληρο τον κόσμο και είναι ο οδηγός του σύμπαντος.  Κι εδώ συναντούμε τον Παράδεισο και την Κόλαση, την τιμωρία και την ανταμοιβή, την σωτηρία της ψυχής αλλά και τους αγγέλους που δημιούργησε ο ίδιος ο Θεός με εξέχουσες μορφές εκείνες του Μιχαήλ και του Γαβριήλ που μεταφέρουν τον λόγο του Θεού στον Μωάμεθ.Μωάμεθ  (Μοχάμεντ ή Μουχάμεντ,   είναι ο διαμορφωτής της θρησκείας του Ισλάμ και θεμελιωτής της αραβικής αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με το Ιερό Κοράνιο, ο Μωάμεθ είναι «Προφήτης» και «Απόστολος του Θεού», «ο τελευταίος αγγελιοφόρος» του Θεού ο οποίος στάλθηκε για να αποσαφηνίσει τις Γραφές στους πιστούς. Γεννήθηκετο έτος 570μ.Χ.  στη Μέκκα και πέθανε στις 8 Ιουνίου 632 μ.Χ.  στη Μεδίνα.  Είναι απαγορευμένη στο Ισλάμ η οποιαδήποτε απεικόνιση του Μωάμεθ.Ο Μωάμεθ ήρθε σε επαφή με τις μονοθεϊστικές διδασκαλίες των Ιουδαίων και των χριστιανών και άρχισε προοδευτικά να ασχολείται με θρησκευτικά θέματα. Σε ηλικία είκοσι πέντε ετών (595) παντρεύτηκε τη σαραντάχρονη πλούσια χήρα Χαντίτζα. Ήταν μεγαλύτερη του κατά 15 χρόνια και με παιδιά από δύο προηγούμενους γάμους της.  Μετά τον θάνατο της Χαντίτζα, ο Μωάμεθ, επέλεξε για σύζυγό του,τηνΑϊσά (ιερό σήμερα πρόσωπο του Ισλάμ). Ο Μωάμεθ απέκτησε δεκαέξι συνολικά συζύγους. Η Αϊσά θα διαδραματίσει αργότερα σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της διαδοχής του Μωάμεθ (χαλίφηδες). Στο σπήλαιο του Χίρα, ο Μωάμεθ, σε ηλικία 40 ετών (610 μ.Χ.), οραματίσθηκε τον άγγελο Γαβριήλ, που τον διέταζε να «απαγγείλει» κι έτσι άρχισε σταδιακά η  αποκάλυψη και καταγραφή του Κορανίου.

Το ιερό Κοράνιο

Το Κοράνιο είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται το Ισλάμ και είναι το αντίγραφο ενός ουράνιου πρωτότυπου.  Η «σαχάντα»  αποτελεί το μουσουλμανικό σύμβολο της πίστης: «Δεν υπάρχει άλλος θεός εκτός από τον Αλλάχ και ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης του». Η ανάπτυξη του Ισλάμ υπήρξε ραγδαία.  Ο ανώτατος λειτουργός είναι ο χαλίφης. Οι χαλίφηδες, οι ηγέτες-πολεμιστές της νέας θρησκείας, κατάκτησαν ταχύτατα τη Συρία, τη Μεσοποταμία (το σημερινό Ιράκ) και την Αίγυπτο. Η πλειονότητα του χριστιανικού πληθυσμού  εξισλαμίστηκε και εξαραβίστηκε. Η Ιερουσαλήμ κατακτήθηκε από τους Άραβες το 638 μ.χ. Μέχρι τότε ήταν μια κλασική χριστιανική πολιτεία, που κατοικούνταν κυρίως από Έλληνες και Σύριους. Ο κατακτητής χαλίφης Ουμάρ υπήρξε ανεκτικός και δίκαιος, με αποτέλεσμα η πόλη να διατηρήσει τον πολυεθνοτικό και πολυθρησκευτικό της χαρακτήρα.

Διακόσια χρόνια μετά το θάνατο του Μωάμεθ, το Ισλάμ είχε κατακτήσει μια τεράστια περιοχή που εκτεινόταν από την Ισπανία μέχρι τη βόρεια Ινδία. Η κατάκτηση της Ισπανίας άρχισε το 711 μ.χ. Το 732 ο μουσουλμανικός αραβικός στρατός πέρασε από την Ισπανία στη Γαλλία. Στο Πουατιέ (κεντρική Γαλλία) σταμάτησε η προέλασή τους, νικημένοι σε μια αποφασιστική μάχη από τον Κάρολο Μαρτέλ(ηγέτης των Φράγκων). Για επτακόσια χρόνια, οι Άραβες θα έχουν υπό την κυριαρχία τους την Ισπανία. Το 1492, οι χριστιανικές δυνάμεις κατέλαβαν την Γρανάδα(νότια Ισπανία). Οι τελευταίοι Μουσουλμάνοι εκδιώχθηκαν από την Ισπανία την περίοδο 1639-41.

Τα θεμέλια της Ισλαμικής πίστης

1.      Απόλυτη μοναδικότητα, υπερβατικότητα και απρόσωπο του Αλλάχ.

2.      Η πίστη στη ύπαρξη των αγγέλων.

3.      Η πίστη στο Ιερό Κοράνιο.

4.      Η πίστη στον  προφήτη  Μωάμεθ, «απόστολος του Θεού και η σφραγίδα πάντων των προφητών» (33:40).

5.      Η πίστη στο πεπρωμένο (qadar), το οποίο μόνο ο Θεός γνωρίζει.

Οι θρησκευτικές υποχρεώσεις των μωαμεθανών.

Κάθε μωαμεθανός έχει 5 υποχρεώσεις στην ζωή του: τους «Πέντε Στύλους της Τήρησης». Αυτοί είναι οι εξής:

1. Η ομολογία της πίστης, «σαχάντα», ότι δηλαδή «Δεν υπάρχει άλλος θεός εκτός από τον Θεό (αραβικά Αλλάχ)· ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης (ή αγγελιοφόρος) του Θεού».

2. Η προσευχή, (ή σαλάχ), η οποία πρέπει να γίνεται πέντε φορές την ημέρα κοιτάζοντας προς την κατεύθυνση της Κάαμπα στη Μέκκα. Η προσευχή αποτελείται από πέντε καθημερινές προσευχές. Οι ώρες προσευχής είναι :  (αυγή),  (μεσημέρι), (απόγευμα),  (βράδυ), και (νύχτα). Ένας μουσουλμάνος μπορεί να εκτελεί την προσευχή του οπουδήποτε, όπως σε γραφεία,  πανεπιστήμια, και χωράφια. Ωστόσο, το τζαμί είναι το προτιμότερο μέρος για προσευχές, γιατί το τζαμί ευνοεί την συντροφικότητα. (Σούρα 2:144).

3. Η ελεημοσύνη, «ζακάτ», υποχρέωση δηλαδή να δίνει κανείς ένα ποσοστό του εισοδήματός του και της αξίας κάποιας ιδιοκτησίας.

4. Η νηστεία, «σάουμ». Kατά τη διάρκεια του (Ραμαζανιού), του 9ου μήνα του ισλαμικού ημερολογίου, απαγορεύεται το φαγητό, το ποτό και το κάπνισμα,από ανατολής μέχρι δύσεως του Ηλίου.

5. Η ιερή αποδημία ή προσκύνημα, «χατζ», στη Μέκκα. Η Κάαμπα( περιέχει την ιερή μαύρη πέτρα)είναι ένα οικοδόμημα που βρίσκεται μέσα στο τζαμί στη Μέκκα.ΗΚάαμπα είναι ο ιερότερος τόπος του Ισλάμ. Η  κατεύθυνση προς την οποία στρέφονται οι μωαμεθανοί  όταν προσεύχονται, είναι η κατεύθυνση προς την Κάαμπα. Ένας μωαμεθανός πρέπει να πάει (αν μπορεί) έστω μία φορά στη ζωή του στη Κάαμπα.