Η Αποστολική Σύνοδος

Η Αποστολική Σύνοδος

Προτού αναφερθούμε, εν συντομία, στην Αποστολική Σύνοδο, πρέπει, καταρχάς, να κατανοήσουμε τον όρο «Σύνοδος» στην Ορθοδοξία. Ο θεσμός της Συνόδου στην Εκκλησία μας, λοιπόν, είναι σημαντικός, καθώς έτσι αποκαλύπτεται ο τρόπος λειτουργίας της Εκκλησίας ως κοινωνικού σώματος. Η Σύνοδος είναι το ανώτατο διοικητικό σώμα της Εκκλησίας και απαρτίζεται από τους Επισκόπους της. Κάθε τοπική Εκκλησία έχει Ιερά Σύνοδο, η οποία συνέρχεται -συγκαλείται προς ρύθμιση και εξέταση των διαφόρων θεμάτων και ζητημάτων που αφορούν στην Εκκλησία, ώστε να εξασφαλίζεται η υγιής λειτουργία του εκκλησιαστικού σώματος. Για παράδειγμα, Σύνοδος συγκαλείται για την εκλογή και χειροτονία νέων Επισκόπων.

Από την εκκλησιαστική ιστορία μαθαίνουμε για τις Οικουμενικές Συνόδους. Αυτές ήσαν μεγάλες συνελεύσεις Επισκόπων από όλη την οικουμένη. Σκοπός και στόχος τους ήταν η οριοθέτηση της ορθής πίστης και η κανονική λειτουργία της Εκκλησίας. Έτσι στις Οικουμενικές Συνόδους πάρθηκαν αποφάσεις σχετικές με Δογματικά-Θεολογικά θέματα και ζητήματα Κανονικού Δικαίου, που απασχολούσαν εκείνη τη χρονική περίοδο όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία, κατά τρόπο που να διασφαλίζουν και το μέλλον. 

Οι θεόπνευστες αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων θωράκισαν πολλάκις την Εκκλησία μας από τα πυρά των  αιρετικών  διδασκαλιών, γιατί η αίρεση οδηγεί τον άνθρωπο μακριά από τον Θεό. Οι αποφάσεις τους αποτελούν την ύψιστη αυθεντία της Εκκλησίας του Χριστού. Φάρος καθοδήγησης όλων των Συνόδων, απέβη η Αποστολική Σύνοδος που πραγματοποιήθηκε στα Ιεροσόλυμα το έτος 48.

Οι Απόστολοι Παύλος και Βαρνάβας διαδραμάτισαν τον πρώτιστο ρόλο στη σύγκληση της Αποστολικής Συνόδου. Το έτος 48 οι δύο Απόστολοι ολοκλήρωσαν την πρώτη αποστολική περιοδεία (Κύπρος - Μικρά Ασία) και  παρέμειναν στην Αντιόχεια, για αρκετό καιρό, με τους άλλους χριστιανούς. Κατά την εκεί παραμονή τους, διηγήθηκαν στους χριστιανούς της Αντιοχείας πώς η ενεργούσα Χάρη του Αγίου Πνεύματος, δια μέσου των δύο Αποστόλων, φώτισε τις ψυχές των εθνικών, ώστε να ασπαστούν την πίστη του Χριστιανισμού. Ακούγοντας την αφήγηση, πολλοί το δεχτήκαν με χαρά και ενθουσιασμό,  αλλά κάποιοι που είχαν έρθει από τα Ιεροσόλυμα στην Αντιόχεια, δίδασκαν πως πρέπει πρώτα να εφαρμόσουν του νόμους του Μωυσή και του Ιουδαϊσμού για να μπορέσουν να σωθούν. (Πράξ. 15,1). Λόγω των δύο αυτών στάσεων προκλήθηκε μεγάλη αναστάτωση και σύγχυση, με αποτέλεσμα την αντίδραση των Αποστόλων Παύλου και του Βαρνάβα. Οι δύο αυτοί Απόστολοι, και άλλοι χριστιανοί από την Αντιόχεια, πήγαν στα Ιεροσόλυμα, για να λύσουν το ζήτημα, μαζί με τους λοιπούς Απόστολους και τους Πρεσβύτερους.

Μετά την υποδοχή στα Ιεροσόλυμα, συνήλθε η πρώτη Σύνοδος της Εκκλησίας, η Σύνοδος των Ιεροσολύμων, γνωστή και ως η Αποστολική Σύνοδος, προς επίλυση του περί των εθνικών προβλήματος που προέκυψε τότε. Καθοριστικό ρόλο στις συζητήσεις διαδραμάτισαν οι Απόστολοι Πέτρος, Βαρνάβας, Παύλος και Ιάκωβος. Ο απόστολος Πέτρος πήρε τον λόγο και είπε ότι ο άνθρωπος δεν σώζεται με τις τυπικές διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου, αλλά με την πίστη και τη Χάρη του Θεού. Μαζί του συμφώνησαν κι οι άλλοι Απόστολοι. Αυτή η απόφαση έγινε η βάση της χριστιανικής πίστης και της Εκκλησίας. Οι εθνικοί που πίστευαν στον Χριστό δεν θα ήταν υποχρεωμένοι να τηρούν τις διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου, αλλά όλοι οι πιστοί, και οι εξ εθνών και οι Ιουδαίοι, θα έπρεπε να ακολουθούν με πίστη τη διδασκαλία του Ευαγγελίου του Χριστού και να ελπίζουν στη σωτηρία που ο Θεός την δίνει σε όλους δωρεάν.

Στις συζητήσεις που έλαβαν χώρα αποφασίστηκε  να μην επιβληθεί κανένα άλλο βάρος στους εξ εθνών χριστιανούς παρά: «Ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα καὶ ἀπὸ μᾶς νὰ μὴ σᾶς ἐπιβληθῇ κανένα περιπλέον βάρος παρὰ τὰ ἑξῆς οὐσιώδη:  Νὰ ἀπέχετε ἀπὸ τὰ κρέατα ποὺ ἔχουν προσφερθῆ εἰς τὰ εἴδωλα, ἀπὸ τὸ αἷμα, ἀπὸ ὅ,τι ἔχει στραγγαλισθῆ καὶ ἀπὸ τὴν πορνείαν». (Πράξ. 15:28-29).

Με την απόφαση της Αποστολικής Σύνοδου λύθηκε ένα μεγάλο πρόβλημα της τότε εποχής, δηλαδή του τρόπου αποδοχής των εθνικών στο Χριστιανισμό.